En lengadocian

La poesia, aquò's lo pan dels paures (Serge Pey).

divendres, 23 de maig del 2025

AIGA

D’escambis entre mantun ministèri lo prefècte de Gard e l’Agence régionale de santé d’Occitanie senhalan qu’un rapòrt sanitari desfavorable a Nestlé Waters es estat cambiat per bona part per protegir la multinacionala. Veire :

https://www.franceinfo.fr/environnement/pollution/qualite-de-l-eau/pollution-eau-potable/info-franceinfo-scandale-des-eaux-en-bouteille-comment-un-rapport-sanitaire-defavorable-a-nestle-a-ete-modifie-par-l-etat_7257015.html?utm_source=firefox-newtab-fr-fr

dijous, 22 de maig del 2025

RTVE

La Ràdio television espanhòla (RTVE) desfisèt l’Union europèa de ràdio television (UER) que l’amenaçava de « multas punitivas » contunhèsse a far referéncia al conflicte a Gaza, çò explica lo jornal El País.
En espanhòl se parla de « tíos cojonudos ».

dimarts, 20 de maig del 2025

SON ARRIBATS

... dins JORNALET :
Benvenguda !
https://www.jornalet.com/nova/23270/los-extraterrestres-son-arribats-en-occitania-amb-un-agach-critic-e-umoristic

diumenge, 18 de maig del 2025

COCANHA !

Divendres 23 de mai
18h30 espace débats — Table ronde : « Penser et agir avec Félix Marcel Castan : pour une République multiculturelle ».
20h30 : Scène : Concerts pour la langue occitane : La Mal Coiffée et Cocanha

divendres, 16 de maig del 2025

ÒDA A COLOMIÈRS
(COLOMÈRS en gascon)

Ah, Couloumies

Trinchat sul tep coumo uno sentinello
Semblos veilla sur nostre bel pays
Quand tout flouris quand tourno l’hiroundelle
Dins le cel clar le souleil t’embellis
E quand la neit descen sur tas campagnos
Quand l’aouselou s’endrom dins le bouissou
Per te bersa quand le soumeil te gagno
Le roussignol entourne sas cansous.

Ah Couloumies jouts tous oumbrages
Toujoun fidels a nostre bel mietjoun
Coumo les aousels dins lous ramages
Te cantaren et t’aimaren toutjoun.

Dins tous pradets ount crech la pimparnello
Millo bestious canton le creatou
Es le printens la maitinado es bello
L’aire esplandis le parfum de las flous.
Tous fiers goujats canton per la laourado
Le biou mugis l’houro diou abansa
Es le répaous del mié de la journada
Tout s’endroumis. Mietjoun ben de souna.

En regardant tas poulidos brunettos
Les els charments la naturo souris
Semblo que Dious n’a boulgut fa d’angetos
Per las moustra dins soun bel paradis
Et quand la festo es dins nostre bilache
Quand les echos répéton tas cansous
L’amour descend sur nostre paysage
Et ber le cel s’embolon lous poutous.

Sur toun clouquié quand sounara l’alarmo
Que te dira le pays ba marcha
Anen efans toute la Franço s’armo
Jouts son drapéou anémous nous fourma
Galouparen vers l’Alsaço Lorraino
Délibraren le pays regrettat
Et te diren clouquié per nostro peino
Anen clouquié souno la libertat.

Ah Couloumies charment village
Toujoun fidels à nostre bel mietjoun
Coumo les aousels dins lous ramages
Te cantaren et t’aimaren toutjoun.
(Grafía originala).

dijous, 15 de maig del 2025

RUGBY

Lo rugby es un espòrt de combat, de combat al sens filosofic. Es question de despassar nòstres quites limits, de pensar primièr, de concebre puèi, de realizar enfin. D’acceptar lo contrari, l’adversitat e l’oposicion : son estructurantas e permeton d’abançar. Jogar dins las constrenchas, passa en arrièr, règlament – aquò s’apren, e sens aquela transmission de sabers, lo qu’a pas jamai tengut una veishiga dins sas mans al mièg de partenaris, acarat als defensors, jol poder d’un arbitre e dins la compreneson del passatge per l’arrièr per anar endavant, aurà de qué demorar palficat.
(Tirat e revirat de Richard Escot, blògue Côté ouvert).

dimecres, 14 de maig del 2025

2025

2025 es una annada especiala pels amators (aimadors ?) de matematicas qu’es una annada « carrada ». Aquò vòl dire que 2025 es lo carrat de 45 (45 x 45 = 2025). Aquel fenomèn es pas costumièr, lo darrièr còp èra en 1936 e lo venent serà en 2116. Segon lo matematician Jérôme Gavin, aquelas annadas son de mens en mens nombrosas, l’espaçament entre elas creisson a flor e a mesura que los nombres a multiplicar creisson.
Los nombres carrats tiran lor nom de l’Antiquitat ont èran representats d’un biais geometric.
Per visualizar aqueles nombres los Grecs e los Romans emplegavan mèrcas dispausadas en formas carradas. Per exemple, per un carrat de 2 x 2 cal quatre mèrcas, per un carrat de 3 x 3 ne cal nòu.
Aquel metòde permet de compréner cossí los nombres impars s’ajustan per donar de carrats perfièches.
L’astúcia dels nombres que s’acaban per cinc
Aquí una astúcia que permet de calcular totes los carrats dels nombres que s’acaban per cinc. La primièra causa a far es tot simplament de multiplicar lo 5 final per el meteis. 5 x 5 = 25. Per exemple amb 45, sabèm ja que lo nombre cercat s’acabarà per 25. Ara se pausa la question de çò qu’anam metre davant lo 25. Prenem la primièra chifra : 4. Li cal ajustar 1 : 4 + 1 = 5. Anam multiplicar aquel 5 per la primièra chifra, aicí 4. Doncas 5 x 4 = 20. E 20 serà donc a plaçar davant lo 25 de totara. Lo resultat es plan 2025.
Los nombres de Kaprekar
Lo nombre 2025 ten tanben una proprietat rara ligada als nombres de Kaprekar.
Quand partissèm 2025 en doas parts e las adicionam, avèm 45 qu’es la racina carrada de 2025. Aquela caracteristica es rara, la darrièra ocurréncia èra en 81. Los nombres de Kaprekar (matematician indian) an aquela proprietat unica de retrobar lo nombre inicial amb lor mesa al carrat.
En mai, se ajustam 1 a cada chifra de 2025, avèm 3136 qu’es lo carrat de 56. Aquela proprietat s’èra pas verificada dempuèi l’annada 25.
Aquelas caracteristicas fan de 2025 una annada enfachinanta per las matematicas.
Tirat e revirat de Ràdio Television Suisse :
https://www.rts.ch/info/sciences-tech/2025/article/2025-annee-mathematique-unique-avec-proprietes-fascinantes-28813384.html

Arquius del blòg