PROPOSICION

UN SITE NÒU EN OCCITAN

ESCAMBIS EN ÒC

Picatz sus l'imatge e i tombaretz

 

ABANS TAST

Un abans tast (un pauc tròp ?) aboriu de la prima.

ITALO CALVINO

Los Bielleses, gents duras

Un bordièr anava un jorn a Biella1. Fasiá un temps talament marrit que se podiá caminar pas qu'a pro penas. Mas l’òme aviá quicòm d’important a negociar e contunhava a marchar cap clin, contra pluèja e tempèsta.
Rescontrèt un vièlh que li demandèt :
- Bon Dieu ! Ont anatz, brave òme, atal amb tant de preissa ?
- A Biella, respondèt lo bordièr sens s’arrestar.
- Poiriatz dire almens : « Dieu o volguèsse. »
Lo paisan s’arrestèt, agachèt lo vièlh dreit a dreit e tornèt :
- Dieu o volguèsse vau a Biella ; e Dieu o volguèsse pas, i devi anar quand mème.
Mas aquel vièlh èra lo Senhor.
- Alavetz a Biella i anaretz dins sèt annadas, diguèt. Pel moment, fasètz un saut dins aquela sanha e demoratz i sèt annadas.
E lo bordièr se mudèt sulpic en rana, faguèt un saut e òp ! dins la sanha.
Sèt annadas passèron. Lo paisan daissèt la sanha, tornèt òme, se plantèt lo capèl sul cap, e tornèt prene lo camin del mercat.
Aviá pas fait tres passes, tornarmai lo vièlh.
- E ont anatz atal, brave òme ?
- A Biella.
- Poiriatz dire : « Dieu o volguèsse. »
- Dieu o volguèsse, va plan ; se que non, lo pache lo coneissi, e la sanha i sabi anar tot solet.
E foguèt pas possible de ne tirar mai.
ITALO CALVINO « Fiabe Italiane »
1 Vila italiana del Piemont

LA BEUTAT D'UNA JORNADA QUE COMENÇA

APARAR

ISTÒRIA DE LAS ESTATISTICAS

ISTÒRIA DE LA PSICANALISI

ISTÒRIA DE L'ECOLOGIALO RECICLATGE

POESIA GEOMETRICAD'UN MATIN D'IVÈRN

CONJUGASON : I TORNAM ?

LA DECLARACION DE REVENGUT

Per festejar la « Nuèit de la lectura », aquí una traduccion d'un tròç de l'òbra del mèstre Dino Buzzati : LA DECLARACION DE REVENGUT (In quel preciso momento)

- Agacha ! Avèm recebut un papièr del servici de las talhas, diguèt la femna de Mèstre Mensola a son òme.
- Deu èsser per la declaracion, pensas, totjorn la meteissa istòria, urosament que coneissi l’inspector.
- Te’n pregui, ten còp.
- Aja pas paur. Aqueste còp, faguèri qualques torns de passa-passa que, emai lo diable...
Lo quite jorn, anèt al burèu de las talhas. Esperèt pas que mièja ora. Quand dintrèt, Mensola demorèt palficat. En plaça de l’inspector costumièr, bonàs e complasent, èra segut un tipe descarnat amb de lunetas e un aire de sèrp.
- Sesètz-vos, sesètz-vos, diguèt. Doncas sètz Mèstre Mensola ? L’autre faguèt signe de òc.
- Director de la societat Siak Import-Export ? Aquí vòstra declaracion... em... em... Avètz declarat vint e tres milions, vertat ?
Mensola assentiguèt.
- Fòrt plan, excusatz la sinceritat... Me fasètz plan rire.
E precisament espetèt d’un cacalàs enòrme.
- Mas perqué, perqué ? diguèt Mensola, que cercava de conténer l’ataca, vos asseguri, benlèu i aurà una error de dètz, vint mila liras, al maximum...
- Vint e tres milions ? Dins la passa de crisi que sèm, me volètz far creire qu’avètz vertadièrament ganhat tant d’argent ? Un pauc de biais, vejam !...
- Admetem quitament que vos balhèssetz fòrça pena, admetem tanben una bona part d’astre... mas vint e tres milions ! Nos volètz estomagar !
- Diguètz pas aquò, sénher... Sètz pas just. Seguissètz mon calcul e seretz convencut... Los descaisses, al mes de mai, aguèron una conjonctura excepcionala, los contractes signats precedentament m’an fòrça favorizat. Qu’o cresètz o pas, foguèron uèit milions d’un còp... Puèi los cacauèts, qué ne fasètz ? E lo saut del prètz dels uòus ? O coneissètz lo benefici brut ? Seissanta uèit !
- Seissanta uèit qué ?
- Seissanta uèit pichons milions, a quicòm pròche, car sénher.
- Anem ! Nos cresètz vertadièrament ninòis ? Esperatz un pauc. Es plan per me mostrar comprensiu...
E graufinhava cifras sus un fuèlh.
- Vaquí, vos pòdi acordar un revengut impausable de tres, digam tres milions e mièja...
L’avocat s’arborèt, pallinèl.
- Non, non, sénher, podètz pas far aquò ! Me volètz arroïnar... Sabi pas pus qué vos dire... Venètz, venètz per aquí a la fenèstra, agachatz un pauc dins la carrièra aquela veitura... Òc la roja, longa, una Bentley darrièr modèl... Sabètz quant me costèt ? Nòu e mièja, car sénher... E la femna que se passeja en Cadilhac...
- Qué vòl dire ? Es pas complicat de se far prestar una veitura. Sètz pas vos que m’anatz apréner a ieu las combinas per far marcar las veituras a son nom.
- Mas lo gòlf, lo gòlf qu’estrenèri en agost passat dins ma residéncia de Lampione !... Devètz legir los jornals, espèri, deuriatz veire las fòtos... Uèitanta e un traucs ! Qual ten un gòlf de uèitanta e un traucs ? Me volètz pas creire que me costèt... - N’i a pro, n’i a pro...
E l’inspector se quilhèt de tot son còs qu’èra gigant per far compréner que l’entrevista èra acabada.
- Disi tres milions e mièja... Al reveire, Mèstre... Quina vergonha !