En lengadocian

La poesia, aquò's lo pan dels paures (Serge Pey).

dilluns, 8 de novembre del 2021

RES ES PAS JAMAI ACABAT (1/2)

Un tèxte revirat de Dino Buzzati (tirat de In quel preciso momento).
Dins aqueste mond, res es pas jamai acabat, diguèt Amelia Britz.
Esperatz un pauc. Soi siciliana, nascuda dins un paure vilatjòt pincat dins la rocalha, a l'acrin d’una montanha. D’aquí, vesèm la mar e lo paisatge es un paradís, mas pel demai sèm demorats dos sègles enrè. Lo nom ?... Daissatz córrer. Las gents del país son tan susceptibles... val mai passar lis. Per convencion l’apelarai Castellizo.
Fòrt plan. Del membre ont soi nascuda se vesiá luènh una vila en riba de mar. De nuèit, èra pas qu’un beluguejar de pichons lums. E los fars. E los batèus. E los trens dels fenestrons alucats. Trapani disètz ? Bon, alara direm Trapani. A boca de nuèit, apiejada al relaisset, ne remiravi los lums. Aval èra la vida, lo mond, lo sòmi !
Quand compliguèri los dotze ans, faguèri tant e tant que los mieus foguèron convencuts de me mandar en vila en çò d’una tanta. Atal podiái contunhar los estudis. Creseguèri venir bauja de jòia.
Mas al cap d’un mes a Trapani, ausissiái ja çò que me contavan los estrangièrs venguts de ciutats mai bèlas. Me semblavan d’una autra raça. A ! paura Trapani, coma èras pichona e miserosa en comparason. Palermo ! Messina ! Aquí èra la vertadièra civilizacion.
Aguèri d’astre. Me demandèt en maridatge lo baron Cristolera, un gentilòme perfèit. Aviá un palais subrebèl a Messina. Consentiguèri, l’aimèri, m’illusionèri de pas pus èsser la pichona provinciala d’un còp èra.
Solide, a Messina, coneguèri de mond bèls. Mas de Roma venián de quora en quora de personas qu’emmascavan ; parlavan amb la “erre”* , contavan causas nòvas e curiosas, petòfias incrediblas, nos agachavan d’un biais auturòs.
Per far cort, comencèri de somiar de Roma. D’ara enlà, Messina me semblèt un trauc ont se podiá pas mai alenar.
Fin finala, mon òme se decidiguèt ; de dardenas pr’aquò ne mancava pas. Mudèrem cap a la capitala. Deviái èsser contenta non ? Roma es pas un vilatjòt. Noms bèls, societats internacionalas, caça al rainal, escandals, cardinals, ambassadors. Ça que la, que volètz ? aqueles grands personatges que venián de l’estrangièr per un sejorn, venián per far la vida, pas per quicòm mai, coma quand sèm en vacanças, coma se Roma foguèsse pas qu’un luòc famós de lésers : mas finalament la preniá pas al seriós. Son mond vertadièr èra luènh, las vertadièras capitalas de la tèrra èran endacòm mai. París, Londres, me seguissètz ? E ieu los envejavi.
* R uvulara (a la francesa)
De seguir

dimecres, 3 de novembre del 2021

UN JORN A GUADALUPE (Extremadura)

Sant Giròni e lo leon (Monestièr Santa María de Guadalupe).
La legenda de Sant Giròni.
Sant Giròni se passejava long del riu quand rescontrèt un leon. Aqueste bramava de la dolor : una esquilha de rausèl s’èra engulhada prigondament dins la pata. A la vista del sant, lo leon li mostrèt la pata e lo supliquèt d’aleujar son patiment. Pertocat, Giròni prenguèt la pata, trauquèt l'abcès e tirèt l’esquilha. Netegèt e bendèt la nafradura, puèi desliurèt la bèstia. Mas un còp requinquilhat, lo leon volguèt pas mai lo daissar. Susprés, Giròni se resolguèt de l’apasturar amb de pan e d’ortalisas.
Lo monestièr aviá un ase encargat de traire l’aiga del riu. Lo leon, fidèl aparaire, s’acostumèt d’acompanhar l’ase. Mas un jorn, l’ase s’alunhèt e foguèt raubat per de camelièrs. Coma lo leon tornava solet, Giròni li demandèt ont èra passat l’ase. La bèstia respondèt pas. Giròni faguèt :
“ L’as manjat l’ase ? Alara, siás tu que compliràs son trabalh.”
D’aquel jorn, lo leon portèt los ferrats d’aiga.
Mai tard, los camelièrs tornèron passar amb l’ase cargat de blat e tombèron cap e cap amb lo leon. Espaurugats per la bèstia, s’esbinhèron. Lo leon reconeguèt l’ase e lo tornèt al monestièr amb tres camèls per subrepés. Giròni comprenguèt que s’èra enganat, bategèt lo leon, e partegèt la cèla amb l’animal.
Quand Giròni se moriguèt, lo leon se colquèt sus la tomba e se daissèt morir.

dimarts, 2 de novembre del 2021

UN JORN AL PORTUGAL

Lisbona, Monument comemoratiu del 25 d'abril de 1974 : l'abausament de la dictatura e la naissença del regim novèl.

divendres, 29 d’octubre del 2021

dimarts, 26 d’octubre del 2021

VACCIN


Un òme se va far vaccinar en vila. Quand torna, se maina qu’a la vista plan fosca. Arribat a l’ostal, sona lo centre de vaccinacion per ne saber mai sul perqué e cossí adobar las causas. Lo mètge respond que deu tornar lèu lèu recuperar las lunetas desbrembadas (Mercé a Théa per aquela istòria).

Arquius del blòg