LENGA

I a pas de raça pura, i a pas de lenga pura. Mescladís, immigracion, emigracion, tota lenga es faita atal. Es quitament aquò que ne fa sa fòrça e sa beutat.
Erik Orsenna e Bernard Cerquiglini venon de publicar un libre
« Les Mots immigrés »*.
Imaginan que los mots immigrats, secutats, maltractas, fan la grèva.
Pas mai d’amande, arachide, girofle.
Pas mai d’autruche, baleine, chameau, poulpe, caméléon quitament pus de sirène.
Pas mai d’artère, bras, bronches, estomac, thorax.
Pas mai de basilique, clinique.
Pas mai d’anémone, myosotis.
Pas mai de philosophie, logique, grammaire, mathématiques.
Pas mai d’ange, apôtre, évêque, évangile.
E es solament just qu’un pauc de grèc, sens parlar del latin.
Tirèssi l’arab, ai pas pus chiffre, algèbre, zéro, matelas, alcôve, jupe, jaquette, jasmin, safran, abricot...
Sens italian, pas mai de dessin, piano, podèm pas mai èsser fantasque, brusque, pittoresque, pòdi pas mai caresser...
Sens alemand, sens anglés, etc.
L’anglés, justament. Se sap plan que los mots arrèstan pas d’anar e venir. Parlèssi paquebot, es a dire packet-boat, me respondretz soutien-gorge, cabaret, croissant, ballet, prêt-à-porter amb l’accent de la Tamisa.
Mas lo libre s’acaba d’un biais marrit amb :
Lo staff del manager que coworke en open space e fisa lo storytelling a un think tank.
Es de mal empassar.
Pareis qu’una lenga ne pòt morir, de l’indigestion.
L’autora de l’article o crei pas, pas mai qu’al grand remplaçament. Mas pensa qu’aquel mescladís, qu’acompanha una sembla mondializacion, es pas gaire chucós.
Segon Barbara CASSIN, filosòfa, filològa, directritz de recerca al CNRS, academiciana.
(Huma Dimanche 10 – 18 de febrièr de 2022)
* « Les Mots immigrés », Erik Orsenna et Bernard Cerquiglini, illustrat per François Maumont, Stock.

MArron e CASTanheta

POLLUCION

PRIMIÈR CORS D'INFORMATICAPELS RETIRATS

Ordinator : - Picatz pichon nom e atge.
Retirat : - miquel, 65 ans
Ordinator : - Dintratz un mot de santa clara.
Retirat : - miquel
Ordinator : - Atencion, aquel mot pòt pas èsser lo pichon nom.
Retirat : - miquelina
Ordinator : - Atencion, lo mot deu comprene almens dètz caractèrs.
Retirat : - miquelinas
Ordinator : - Atencion, lo mot deu aver almens un nombre.
Retirat : - doas miquelinas
Ordinator : - Atencion, lo mot deu aver almens un nombre jos forma numerica (per exemple : 2).
Retirat : - 2 miquelinas
Ordinator : - Atencion, cal pas d’espaci.
Retirat : - 2miquelinasdemèrda
Ordinator : - Atencion, lo mot deu aver almens una majuscula.
Retirat : - 2miquelinasdeMÈRDA
Ordinator : - Atencion, lo mot pòt pas aver doas majusculas de contunh.
Retirat : - 2PutanièrasMiquelinasdeMèrda!
Ordinator : - Atencion, lo mot pòt pas aver de signe de punctuacion nimai d’exclamacion.
Retirat : - 2PutanièrasMiquelinasdeMèrdaQuetePòsMetredinsloCuol
Ordinator : - Soi desconsolat, aquel mot es ja emplegat !

FUÒC AQUÍ !

DEVISA

LINGUISTICA

TOTJORN PERTINENT

DIGLOSSIA

UN JORN A LA DICTADA (2005)

Florant Mercadièr a Murèth

UN JORN A PLASENÇA

LA FEDA NEGRA

Aquí un conte d'Italo Calvino, revirat en lengadocian.

Un còp èra un país ont totes èran panaires.
De nuèit, cadun sortissiá amb croquets e calelha e anava visitar l’ostal d’un vesin. Tornavan a las clicas, cargats, e trobavan l’ostal pilhat. E atal, totes vivián en tota amistat sens cap de problèma, que un raubava l’autre, e aqueste un autre e aquò fins al darrièr que raubava lo primièr. Dins aquel país, lo comèrci se practicava solament jos forma de fraudariá siá de la part dels vendeires siá de la part dels compraires. Lo govèrn èra una associacion de malfatans qu’escanavan los susdits e los susdits de lor costat s’ocupavan pas qu’a raubar lo govèrn.
Atal la vida se debanava sens dificultat e i aviá pas ni rics ni paures.
Alara, se sap pas cossí aquò se faguèt, s’encontrèt dins lo país un òme onèste. La nuèit, allòc de s’anar passejar amb saqueta e calelh, demorava a l’ostal a fumar e a legir. Los panaires venián, vesián lo lum alucat e dintravan pas. Aquò durèt un moment. Puèi, li calguèt comprene que, se voliá viure sens far res, èra pas una rason per daissar pas far los autres. Per cada nuèit qu’el passava a l’ostal, una familha manjava pas l’endeman. A parièra rason, l’òme onèste se podiá pas opausar. El tanben se metèt a rebalar de nuèit per tornar a las albetas, mas panar i capitava pas. Èra onèste, punt : i aviá pas res a far. Anava fins al pont e demorava aquí a agachar l’aiga passar. Tornava a l’ostal e lo trobava pilhat. En mens d’una setmana, l’òme onèste se trapèt sens moneda, sens de qué manjar, e l’ostal voide. Mas fa pas res, èra sa fauta ; lo problèma èra que, aquò fasiá nàisser un grand reboge. Que mentre que se fasiá raubar, el raubava pas digús ; atal i aviá totjorn qualqu’un que, quora dintrava, trobava l’ostal coma èra : l’ostal qu’auriá degut raubar.
Al cap d’un moment, los qu’èran pas estats raubats venián mai rics e volián pas mai raubar. E, d’un autre costat, los que venián per raubar a l’ostal de l’òme onèste lo trobava totjorn voide : atal, venguèron paures. E los qu’èran venguts rics s’acostumèron d’anar sul pont veire l’aiga que passa.
Aquò faguèt créisser lo pati, perque n’i aguèt fòrça que venguèron paures.
Alara, los rics se mainèron que, a dicha d’anar de nuèit sul pont, al cap d’un moment, aquò fariá qu’anavan venir paures. E se pensèron : « Paguem de paures per anar raubar per nautres. »
Se faguèron contractes, se paguèron salaris, percentatges : naturalament i aviá totjorn de panaires e cercavan totjorn a s’enganar los uns los autres. Mas, coma sovent, los rics venguèron mai rics e los paures mai paures. I aviá de rics talament rics qu’avián pas mai besonh de raubar e de far raubar per demorar rics.
Mas arrestèsson de raubar, tornarián paures perque los paures los anavan raubar. Alara paguèron los mai paures d’entre los paures per aparar lors riquesas dels autres paures, e atal inventèron la polícia e bastiguèron de presons.
D’aquel biais, pauc de temps après l’aparicion de l’òme onèste, se parlèt pas mai de raubar o d’èsser raubat, mas puslèu de rics e de paures. Ça que la, èran totjorn totes panaires.
D’onèste n’èra demorat pas qu’un : èra lèu mòrt de fam.
Italo Calvino La pecora nera