En lengadocian

La poesia, aquò's lo pan dels paures (Serge Pey).

dimarts, 9 de juliol del 2024

LA PENA DE MÒRT

La pena de mòrt
Aquela prodigalitat de suplicis, qu’a pas jamai melhorat los òmes, m’a butat a espepissar se la mòrt es vertadièrament utila e justa dins un govèrn plan organizat.
Quin pòt èsser aquel dret que s’autrejan los òmes d’escanar sos egals ? De segur, pas lo que instituís la sobeiranitat e las leis. Aqueles son pas qu’una soma de totas las pichonas parts de libertat que cadun se’n priva ; representan la volontat generala, qu’es l’addicion de las volontats particularas. Qual auriá volgut daissar als autres lo poder de lo tuar ? Cossí, dins lo pichon sacrifici de libertat fach per cadun, i pòt aver lo sacrifici del mai grand de totes los bens, la vida ?
E aquò foguèsse, cossí aquel principi se va acordar amb aquel autre que ditz que l’òme es pas mèstre de se tuar e pasmens o deviá èsser se a pogut donar aquel dret als autres o a la societat entièra.
Tirat e revirat de Cesare Beccaria (1735 – 1794), Delle delitte e delle pene.

Cesare Beccaria Bonesana (Milan 1738 - 1794) es un jurista, criminalista, filosòfe, economista e òme de letras italian restacat al corrent de las Luses.
Dins Delle delitte e delle pene, fonda lo dret penal modèrne e se senhala subretot en desvolopant la tota primièra argumentacion contra la pena de mòrt.

dilluns, 1 de juliol del 2024

dissabte, 29 de juny del 2024

LAUS DEL CANT

Va, pensada, sus las alas dauradas,
Va, pausa-te suls pendisses, los puèges
Ont embauman, tebesas e suavas,
Las auretas doças del sòl natal !
O la miá patria tan bèla e perduda,
O sovenir tan car e fatal !
(Tirat e revirat de Verdi, Nabucco).

Luciano PAVAROTTI. Entre autras qualitats : en 2001, es nommat messatgièr de la patz de l’ONU mercé los fons amassats pels refugiats o per la recerca contra lo sida, fruts de prestacions televisualas bèlas amb de personalitats fòrça divèrsas : Elton John, Céline Dion, Bryan Adams, Tracy Chapman, Grace Jones, Liza Minelli, Joe Cocker, Sting, Patricia Kaas, o los Spice Girls.
Per l'escotar :
https://www.youtube.com/watch?v=E0VJrlgSTMY

dilluns, 24 de juny del 2024

MÈFLA !

          Caganer catalan

L’excrement es, dins totes los senses del mot, inagantable : es una causa bruta, obscèna, tabó, que se pòt pas dire, censurabla, abjècta, immonda, d’amagar, de rebufar.
Situat al darrièr escalon dels elements, i a pas de mot « cande » per lo dire.
Çaquelà es consubstancial a la vida de totes los èstres vius, coma o escriu Montaigne dins sos Essais [...] Present dins de folclòres nombroses, del bufalcul e del caganer meridionals a las tornadas pebradas dels mainatges, d’Aristofanes als mites excremencials amerindians, l’excrement se pòt pas dire enlòc, mas es present e presupausat pertot. Es, coma lo jutjament, la causa del monde la mai partejada [...]
La scatologie s’apparente à une sorte de laboratoire du rapport à la langue, de terrain d’exploration de ses infinies possibilités sémantiques, blasphémiques et euphémistiques (Benveniste).
D’efèit, se pòt aisidament preveire que, coma per l’enonciat de tot element censurable o indicible, l’escatologia se dega de cercar totas menas de torns e de biaisses de lenga per s’exprimir. Escriure un diccionari d’escatologia es, indirectament, redigir un ensag sus la censura e lo censurable.
(Extrach tirat e revirat del Dictionnaire littéraire de la scatologie, d’Aristophane à Pierre Michon, Ed. Garnier).

Arquius del blòg