En lengadocian
La poesia, aquò's lo pan dels paures (Serge Pey).
divendres, 13 de desembre del 2024
dijous, 12 de desembre del 2024
dimecres, 11 de desembre del 2024
LOS JORNS PERDUTS
                   LOS JORNS PERDUTS
Ernst Kazirra se’n tornava a son ostalàs somptuós comprat qualques jorns abans quand s’avisèt de luènh d’un òme que sortissiá d’un pichon portanèl, una caissa per l’esquina que, fin finala, carguèt sus un camion.
Capitèt pas a lo rejúnher abans que foguèsse partit. Alara lo seguiguèt en veitura.
Lo camion faguèt un long camin, fins a l’extrèma banlèga de la vila, e s’arrestèt a l’òrle d’una comba. Kazirra davalèt de l’autò per anar veire.
Lo desconegut descarguèt la caissa e, après qualques passes, l’escampèt dins lo vabre qu’èra comol de milierats d’autras caissas parièras.
S’acerquèt de l’òme e demandèt :
- T’ai vist sortir aquela caissa d’en çò mieu. Que i aviá dedins ? E quinas son totas aquelas caissas aquí ?
Aqueste l’agachèt e sorriguèt :
- Sul camion, n’ai encara d’autras per escampar. O sas pas ? Son los jorns.
- Quins jorns ?
- Los tieus.
- Los mieus ?
- Los tieus jorns perduts. Los jorns qu’as perdut. Los esperavas non ? Son venguts. Que ne faguères ? Agacha-los, sencers, encara vius. E ara...
Kazirra agachèt. Fasián un molon gigant. Davalèt pel penjal e ne dobriguèt un.
Dedins èra un camin de tardor e, al fons, Graziella, la sia promesa, que s’enanava per totjorn. E el que la cridava quitament pas.
Ne dobriguèt un autre. Èra una cambra d’espital amb, sul lièit, lo sieu fraire Giosuè qu’èra malaut e l’esperava. Mas el èra en viatge.
Ne dobriguèt un tresen. Al portal del vièlh ostal miserable, Duk, lo can fidèl, l’esperava dempuèi doas annadas, pas que pèl e osses. E el que pensava pas de tornar.
Sentiguèt quicòm que li quichava l’estomac. Lo camionaire èra dret sus l’òrle del vabre, immobil coma un justicièr.
- Sénher ! cridèt Kazirra. Escotatz-me. Daissatz-me almens aqueles tres jorns. Vos’n pregui. Almens aqueles tres. Teni moneda. Vos donarai çò que volètz.
Lo camionaire faguèt un signe de la man, coma per indicar un punt impossible d’aténher, coma per dire qu’èra tròp tard e que i aviá pas mai res a far. Puèi s’avaliguèt e, al meteis moment, s’avaliguèt tanben lo molon gigant de las caissas misteriosas.
E davalava l’ombra de la nuèit.
(Tirat e revirat de D. Buzzati, 180 racconti).
Ernst Kazirra se’n tornava a son ostalàs somptuós comprat qualques jorns abans quand s’avisèt de luènh d’un òme que sortissiá d’un pichon portanèl, una caissa per l’esquina que, fin finala, carguèt sus un camion.
Capitèt pas a lo rejúnher abans que foguèsse partit. Alara lo seguiguèt en veitura.
Lo camion faguèt un long camin, fins a l’extrèma banlèga de la vila, e s’arrestèt a l’òrle d’una comba. Kazirra davalèt de l’autò per anar veire.
Lo desconegut descarguèt la caissa e, après qualques passes, l’escampèt dins lo vabre qu’èra comol de milierats d’autras caissas parièras.
S’acerquèt de l’òme e demandèt :
- T’ai vist sortir aquela caissa d’en çò mieu. Que i aviá dedins ? E quinas son totas aquelas caissas aquí ?
Aqueste l’agachèt e sorriguèt :
- Sul camion, n’ai encara d’autras per escampar. O sas pas ? Son los jorns.
- Quins jorns ?
- Los tieus.
- Los mieus ?
- Los tieus jorns perduts. Los jorns qu’as perdut. Los esperavas non ? Son venguts. Que ne faguères ? Agacha-los, sencers, encara vius. E ara...
Kazirra agachèt. Fasián un molon gigant. Davalèt pel penjal e ne dobriguèt un.
Dedins èra un camin de tardor e, al fons, Graziella, la sia promesa, que s’enanava per totjorn. E el que la cridava quitament pas.
Ne dobriguèt un autre. Èra una cambra d’espital amb, sul lièit, lo sieu fraire Giosuè qu’èra malaut e l’esperava. Mas el èra en viatge.
Ne dobriguèt un tresen. Al portal del vièlh ostal miserable, Duk, lo can fidèl, l’esperava dempuèi doas annadas, pas que pèl e osses. E el que pensava pas de tornar.
Sentiguèt quicòm que li quichava l’estomac. Lo camionaire èra dret sus l’òrle del vabre, immobil coma un justicièr.
- Sénher ! cridèt Kazirra. Escotatz-me. Daissatz-me almens aqueles tres jorns. Vos’n pregui. Almens aqueles tres. Teni moneda. Vos donarai çò que volètz.
Lo camionaire faguèt un signe de la man, coma per indicar un punt impossible d’aténher, coma per dire qu’èra tròp tard e que i aviá pas mai res a far. Puèi s’avaliguèt e, al meteis moment, s’avaliguèt tanben lo molon gigant de las caissas misteriosas.
E davalava l’ombra de la nuèit.
(Tirat e revirat de D. Buzzati, 180 racconti).
dimarts, 10 de desembre del 2024
diumenge, 8 de desembre del 2024
TIMBRATS LOS ITALIANS ?
JORNALET nos assabenta qu’en Itàlia s’es estampat un sagèl per las lengas minorizadas :
https://www.jornalet.com/nova/22757/italia-publica-un-timbre-dedicat-a-las-lengas-minorizadas
https://www.jornalet.com/nova/22757/italia-publica-un-timbre-dedicat-a-las-lengas-minorizadas
dissabte, 7 de desembre del 2024
LO MOT : CRAVATA
CRAVATA
La cravata, coma l’entendem uèi, ten una istòria pro particulara. Apareguèt en França en 1886, quand Loís XIV, en guèrra en Alemanha, creèt un regiment de cavalariá leugièra de Croats. Aqueles Croats cargavan un unifòrme coma lo dels Ongreses : un dolman roge amb cordilhs, un capèl e, causa plan particulara, una benda de lin blanc nosada al còl. Lo mot en francés se ditz « croate », mas tanben « cravate » per corrupcion populara. Lo regiment foguèt sonat « Royal – Cravate » e demorèt fòrça presat pel Rei. Aqueste tardèt pas a onorar aqueles soldats, se cenhèt lo còl el tanben amb una preciosa benda de seda blanca, comandèt a tota la Cort de far coma el, e bategèt « cravate » aquel simple ornament, totjorn en l’onor dels Croats. Se compren alara que, dins aquel sègle puslèu iperbolic, la pichona benda de tela o de seda se mudèt lèu lèu en un nosèl de dentèla complicat e rafinat, privilègi absolut dels nòbles.
(Tirat e revirat de Aldo Gabrielli, Avventure nella foresta del vocabulario).
La cravata, coma l’entendem uèi, ten una istòria pro particulara. Apareguèt en França en 1886, quand Loís XIV, en guèrra en Alemanha, creèt un regiment de cavalariá leugièra de Croats. Aqueles Croats cargavan un unifòrme coma lo dels Ongreses : un dolman roge amb cordilhs, un capèl e, causa plan particulara, una benda de lin blanc nosada al còl. Lo mot en francés se ditz « croate », mas tanben « cravate » per corrupcion populara. Lo regiment foguèt sonat « Royal – Cravate » e demorèt fòrça presat pel Rei. Aqueste tardèt pas a onorar aqueles soldats, se cenhèt lo còl el tanben amb una preciosa benda de seda blanca, comandèt a tota la Cort de far coma el, e bategèt « cravate » aquel simple ornament, totjorn en l’onor dels Croats. Se compren alara que, dins aquel sègle puslèu iperbolic, la pichona benda de tela o de seda se mudèt lèu lèu en un nosèl de dentèla complicat e rafinat, privilègi absolut dels nòbles.
(Tirat e revirat de Aldo Gabrielli, Avventure nella foresta del vocabulario).
divendres, 6 de desembre del 2024
dijous, 5 de desembre del 2024
dimecres, 4 de desembre del 2024
dimarts, 3 de desembre del 2024
dilluns, 2 de desembre del 2024
diumenge, 1 de desembre del 2024
Subscriure's a:
Comentaris (Atom)











