NENA

Ai vist tos uèlhs blaus de vint jorns,
Donar un frejolum clar a las fuèlhas
De l’orma e de la tamarissa,
Ai vist ton paire se grandir
En t’auçant sus son pièch
E ta maire se definir
En baisant tas pòtas d’alga doça...
(Tirat e tradusit de Mémoires d’enfance dins Élizabeth petite fille de René Char).

Joan-sens-Pan

« Mas se totes los paures e los soldats del monde s’endevenián coma aqueste ser ? » demadèt Joan.
« Alara, aquò cambiariá... » dison los soldats.
« Quand serai bèl, caldrà qu’aquò càmbie ! crida Joan-sens-Pan. Gara los enganaires ! » E barra sos punhs petits.
Los soldats èran totes estonats d’ausir un tan pichon mainatge dire causas tant avisadas...
D’unes cridavan « Fòra la guèrra » e d’autres « Revolucion »... I aviá pas mai ne « Bochis » ne « Françoses » ; i aviá pas que fraires.
(Tirat de Mémoires d’enfance dins Jean-sans-Pain, histoire pour tous les enfants de Paul Vaillant-Couturier).

MA TEMATICA

Quarante enfants dins una sala
Un cercle grand trantalhant e sord,
Son centre bat coma un tambor...
La parabanda dura d’un trapèzi :
Una votz monta e s’apasima
E lo problèma furiós
Se desbigossa e se nhaca la coa.
(Tirat de Mémoires d’enfance dins Mathématiques de Jules Supervielle).

MEMÒRIA D'ENFANÇA

Plan cunhat sul cabecièr, la cobertura al ran del nas, lo libre del pes amistós sus l’estomac, legissiái fins a çò que los uèlhs me cremen, e encara luchavi, m’arrapavi, una linha encara, una autra, plof, cabussavi dins lo trauc bèl, sens quitament atudar plan sovent...
La lectura emplenava totes los trauquilhons de ma vida. A pena desvelhat, palpejavi cap al libre, coma un tubaire cap a sas clòpas...
Voliái totes los plasers, totes, e aquel èra lo mai bèl de totes.
(Tirat e tradusit de Mémoires d’enfance dins Les Ritals de Cavanna).

GIONO

Li aviái mostrat cossí jogar al batèu esmarrat. Bastava pas qu’un riusset e un tròç de fusta.
Lo riusset l’aviam... Se torciá per las pèiras e caliá clinhar fòrça de l’uèlh per veire, en plaça del riusset, un fluvi bèl al delà de las mars. Preniam una rusca de surrièr o un bocin de cana.
- Son cinc aquí dessús, disiái... un bèl amb la barba, lo capmèstre. Un pichon amb de bòtas, es el qu’a lo pistolet. Un magre que pòrta la guitarra en bricòla, Mostalon lo fidèl, e la prisonièra.
(Tirat e tradusit de Mémoires d’enfance dins Jean le Bleu de Jean Giono).

CALIDOSCÒPI

Un autre jòc que n’èri fòl, aquò’s aquel instrument de meravilhas que dison caleidoscòpi : una mena de luneta que dins l’extremitat opausada a la de l’uèlh, prepausa una rosassa totjorn cambiadissa, formada de veires movedisses de color, embarrats entre doas vitras translucidas...
Lo cambiament de las rosassas m'estrambordava dins un embelinament que se pòt pas dire... Èri tant intrigat coma embalausit e lèu volguèri forçar l’aparelh a me revelar son secrèt.
(Tirat e tradusit de Mémoires d’enfance dins Si le grain ne meurt d’André Gide).

ÈSSER CAN

Èsser can es fòrça plasent...
Poum furga dins sas pòchas, ne tira un tròç de cordilh que sos tròces l’estacan del colar a un arbre. Quand sos parents, qu’èran a lo cercar, lo descobrisson al fond de l’òrt, Poum, completament aürós, acocolat, gratussa la tèrra, fa un trauc bèl amb sas patas de davant, mentre qu’escampa la tèrra promptament amb las de darrièr. De temps en quora, fa un jaupar pichon, dolent, e remena la coa coma un can vertadièr.
- Fin finala, aquel enfant serà pas jamai coma los autres ! fa lo paire de Poum.
E li tira lo colar mentretant la mamà fa repè, espantada davant aquel èsser fangós, espelhandrat que, susprés dins lo plen de son sòmi despertat, sap pas se deu demorar can o tornar mainatge.
(Tirat e tradusit de Mémoires d’enfance dins Poum de Paul et Victor Margueritte).

PROGRAMA

BANH DE CATALAN

A l'escasença d'un viatge dins la region de Girona, aquí qualques sovenirs d'aquela comarca vesina.

CANAS 2024

QUÉ DE NÒU ?

AFAR G. MEURISSE